| |

 

Zdrowa roślina to taka, która ma dużą ilość zdrowych liści, dobrze wykształcone i wybarwione pędy, liście i kwiaty oraz mocną łodygę.
Do objawów wskazujących na złą kondycję należą: zahamowanie wzrostu, wiednięcie, różnego typu przebarwienia i plamy. Dla troskliwego miłośnika, który regularnie pielęgnuje swoje "zielone skarby", nie będą one trudne do wykrycia. Trudniej jest natomiast postawić diagnoze, bo choroby roślin stanowią obszerną dziedzinę nauki - fitopatologię. Do najczęściej spotykanych należą choroby wirusowe, bakteryjne i grzybowe.

Choroby wirusowe (wirozy)

Wirusy nie są samodzielnymi organizmami i moga się namnażać tylko w określonych żywych komórkach roślinnych, zwierzęcych lub drobnoustrojowych. Niedostrzegalne gołym okiem ciało wirusa ma kształt pałeczkowaty lub kulisto-wielościenny. Do wnętrza komórki dostają się przez, nawet bardzo małe, uszkodzenia tkanki spowodowane zranieniami, przy czym nie przenikają aktywnie. Prócz przenoszenia soku rośliny zarażonej przez narzędzia ogrodnicze, czy szczepienie, głównymi nosicielami (wektorami) wirusów są mszyce, mączliki i wciornastki.

Do objawów chorób wirusowych należą:

* mozaikowatość liści (Orchidaceae, Anthurium),
* kędzierzawość liści i płatków kwiatowych (Fuchsia, Pelargonium),
* karłowatość - ogólny silny niedorozwój rośliny (Calceolaria)
* żółtaczka wirusowa - żółte wybarwienia liści i częściowo zielone kwiatostany.

Choroby bakteryjne (bakteriozy)

Choroby bakteryjne nie są zbyt liczne i nie występują zbyt często na naszych roślinkach. W porównaniu do uszkodzń wywołanych przez grzyby i szkodniki, bakterie jako czynniki chorobotwórcze (patogeny) odgrywają drugorzędną rolę.

Bakterie najczęściej mają kształt pałeczkowaty o dł. 1 mikrona. Docierają do roślin wraz z wodą i przenikają aktywnie do ich wnętrza przez uszkodzenia i aparaty szparkowe. Newralgicznym momentem jest kwitnienie, bowiem bakterie bardzo łatwo infekują przez słupki, gdzie tkanka okrywająca jest bardzo cienka.

Objawy chorób bakteryjnych:

* guzowatość korzeni, rak bakteryjny (Nerium, Epiphylum),
* guzowatość podstaw łodyg i liści (Begonia, Pelargonium),
* mokra zgnilizna bakteryjna (Orchidaceae, Zantedeschia),
* bakteryjne wiednięcie liści (Pelargonium),
* tłusta plamistość liści (Hedera, Orchidaceae, Pelargonium, Begonia).

W przypadku stwierdzenia chorób bakteryjnych chore rośliny należy usunąć, a pozostałe opryskać preparatem miedziowym. Przy guzowatości korzeni ważna jest dokładna ich kontrola przy przesadzaniu roślin i eliminowanie chorych. U roślin szczególnie podatnych (np. Nerium) można profilaktycznie zastosować preparaty miedziowe.

Choroby grzybowe

Królestwo grzybów obejmuje około 300 000 znanych gatunków. Ciało grzybów zbudowane jest ze strzępek, którełączą się w jedną grzybnię. Grzyby rozmnażają się przez zarodniki roznoszone przez wiatr, wodę i istoty żywe. Większość grzybów to saprofity odżywiające się martwymi substancjami organicznymi.
Grzyby wywołujące choroby roślin dzielą się na pasożyty bezwzględne (żyjące tylko na żywych roślinach) oraz pasożyty okolicznościowe, egzystujące na żywych i martwych tkankach.
Do pasożytow bezwzględnych należą grzyby rdzawnikowe oraz mączniaki (rzekomy i właściwy). Do drugiej grupy należą wszelkie grzyby glebowe, które mogą żyć w niej dowolnie długo i w sprzyjających warunkach mogą atakować żywe rośliny. Powodują one min. zgorzele, furazyjne więdnięcie, zgnilizny.
Wyleczenie roślin zaatakowanych grzybami glebowymi nie jest możliwe. Porażone rośliny usuwamy, a pozostałe podlewamy Previcurem lub Dithane. Jedyna metodą obrony jest zapewnienie roślinom optymalnych warunków rozwoju zgodnych z ich wymaganiami oraz stosowanie odkażonego (np. przez wypiekanie w piekarniku) podłoża.

Grzybowa plamistość liści

Chorobę wywołują grzyby z grupy pasożytów okolicznościowych i atakuja rośliny osłabione niekorzystnymi warunkami uprawy lub atakiem szkodników.

Objawy - na blaszkach liściowych występują plamy o barwie żółtej, brązowej lub czarnej, często obrysowane jaśniejszą lub ciemniejszą obwódką. Po pewnym czasie na plamach pojawia się aksamitny nalot zarodnikowy. Plamy powiększają
się i liście zamierają. Czasem podobne objawy obejmują pędy i łodygę.
Zwalczanie - usunięie czynnika zasadniczego (szkodniki, błędy uprawowe), oprysk środkami grzybobójczymi (fungicydami) np. Previcur, Rovral Flo lub biopreparatami: Bioczos BR, Biosept.

Rdza

Objawy - brodawkowate skupiska pylącego nalotu na spodniej stronie liści. Nalot może mieć barwę rdzawożółtą, rdzawopomarańczową lub rdzawobrązową. W tym samym miejscu na górnej stronie liści można zaobserwować jasniejsze plamy. Pasożyt może zaatakować całą roślinę, jeżli warunki są sprzyjające. Porażone liście usychają, a roślina zamiera.
Zwalczanie - usuwamy zaatakowana części roślin lub, przy mocnym porazeniu, całe rośliny. Oprysk fungicydami jest mało skuteczny.

Mączniak rzekomy

Objawy - gęsty szarofioletowy lub szarobiały nalot grzybni na dolnej stronie liści. Na górnej stronie liści w tych samych miejscach można zaobserwować bladozielone lub bladożółte, z czasam brunatniejące, plamy. Liście zasychają i obumierają.
Zwalczanie - zapewniamy chłodniejsze i bardziej suche stanowisko, usuwamy chore części roślin, opryskujemy preparatami grzybobójczymi.

Mączniak właściwy

Objawy - biały maczysty nalot na wierzchniej stronie liści, który później zmienia barwę na szarą lub brązową. Porażone liście więdną i obumierają.
Zwalczanie - zaatakowane części wycinamy i niszczymy, opryskujemy rośliny Bioseptem.

Szara pleśń

Objawy - zagniwające miejsca, które z czasem pokrywa szara grzybnia. Roślina szybko ginie. Grzyb jest szczególnie niebezpieczny w zamkniętych pomieszczeniach typu szklarnia, czy szklana witryna dla roślin.
Zwalczanie - zwiększamy dopływ światła i zmniejszamy wilgotność powietrza oraz zapewniamy jego ruch wokół rośliny. Usuwamy wszystkie zaatakowane części rośliny, stanowiące źrodło dalszych infekcji. Zapobiegawczo można opryskać Bioseptem. Ponadto zapobiegawczo i do zwalczania tego grzyba można zastosować specjalne fungicydy np. Euparen M., Sumilex.

Sadzaki

Objawy - lepka czarna "powłoka" pokrywająca liście, powstała na skutek rozwoju grzybni, na zawierającej cukier rosie miodowej wydalanej przez szkodniki ssące (mączliki, mszyce, miseczniki, wełnowce). Sadzaki nie powodują wyraźnego uszkodzenia roślin, ale ich rozwój zakłóca procesy asymilacji, zabierając roślinom światło i utrudniając oddychanie.
Zwalczanie - usuwamy przyczyny powstania sadzaków (szkodniki), zmywamy liście wodą z dodatkiem "Ludwika".

Choroby fizjologiczne i przyczyny ich powstawania

Choroby fizjologiczne roślin są wynikiem naszych błędów uprawowych i mogą powodować wiele uszkodzeń.

Chloroza (żółknięcie liści) - niedobór żelaza lub magnezu powstały najczęściej z powodu podlewania twardą wodą.

Zwijanie liści - niedobór wody, zbyt ciepłe stanowisko.

Ciemne plamy na liściach lub ich brzegach - nadmiar lub niedobór wody, przenawożenie, zbyt suche powietrze.

Blednięcie liści (liście coraz bardziej bledną stając się niemal przezroczyste) - niedobór azotu odpowiedzialnego za tworzenie chlorofilu.

Oparzenia słoneczne - srebrzyste, czerwonawe lub brązowe plamy, powstałe na skutek nagłego wystawienia rośiny na ostre słońce.

Korkowacenie - nadmiar wody, zbyt wysoka wilgotność przy niedoborze światła.

Przemarznięcie - jasne plamy na liściach powstałe w wyniku przechłodzenia rośliny, przez gwałtowne obniżenie temp. lub podlewanie zimną wodą.

Brak lub słabe kwitnienie - nadmiar azotu, złe stanowisko, brak okresu spoczynku.

Usychanie końców liści - zbyt suche powietrze.

źródło: www.ciekawe-rosliny.pl